-
"Mid brain activation" च्या नावाखाली डोळ्यांवर पट्टी बांधून पुस्तक वाचणे, रंग ओळखणे, खेळ खेळणे अशा प्रकारचे अनेक दावे काही जणांकडून केले जातात. पण हे दावे वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून खोटे आणि फसवणूक करणारे असल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
Mid Brain Activation म्हणजे काय?
Mid Brain Activation ही एक गोंडस संकल्पना आहे जी मुख्यतः मुलांमध्ये "सुप्त शक्ती जागृत करणे", "फोकस वाढवणे", "अलौकिक क्षमता निर्माण करणे" असे दावे करत विकली जाते. यात 'थर्ड आय' किंवा 'pineal gland' सक्रिय करण्याच्या गोष्टी सांगितल्या जातात. यासाठी संगीत, ध्यान, डोळ्यांवर पट्टी, इत्यादीचा वापर केला जातो.
डोळ्यांवर पट्टी बांधून वाचण्याचे प्रयोग – सत्य काय आहे?
अनेक प्रकरणांत वैज्ञानिकांनी असे निरीक्षण केले आहे की ही मुले डोळ्यांवर हलकीशी छिद्र असलेली पट्टी लावतात किंवा ती योग्य पद्धतीने घट्ट बांधलेली नसते, त्यामुळे ते थोडं बघू शकतात.
डोळ्यांखालून/शेजारून वाचन केले जाते.
पूर्वीच शिकवलेले किंवा स्क्रिप्टेड असणे:
काहींना आधीच माहिती दिलेली असते की काय विचारले जाणार आहे.
प्रशिक्षणादरम्यान हळूहळू ते "क्लू" वर आधारित ओळखायला शिकतात.
कोणताही वैज्ञानिक पुरावा नाही:
कोणत्याही प्रमाणित न्यूरोसायन्स जर्नलमध्ये Mid Brain Activation चा शास्त्रीय आधार नाही.
भारतात आणि विदेशातही याचे खोटेपण सिद्ध करणारे अनेक डॉक्युमेंट्स आणि चाचण्या उपलब्ध आहेत.
अनेक बुद्धीप्रमाण्यवादी लोकांनी स्टिंग ऑपरेशन किंवा फॅक्ट-चेक करून दाखवलं आहे की ही फसवणूक आहे.
काही राज्यांतील शिक्षण मंडळांनीही हे कार्यक्रम शाळांपासून दूर ठेवण्याचा इशारा दिला आहे.
वैज्ञानिक दृष्टिकोन:
Midbrain हा मेंदूचा एक भाग आहे जो मुख्यतः डोळ्यांच्या हालचाली, ऐकण्याची क्षमता, आणि मोटर कंट्रोलसाठी जबाबदार आहे.
याचा "सुपरपॉवर" जागवण्याशी काहीही संबंध नाही.
डोळ्यांवर पट्टी बांधल्यानंतर तुम्ही काहीच पाहू शकत नाही, कारण मानवाची दृष्टी क्षमता डोळ्यांपुरती मर्यादित आहे, "मेंदू" स्वतः काही पाहत नाही.
एकंदरीत Mid Brain Activation हा एक प्रकारचा हातचलाखी / सायकोलॉजिकल गेम आहे, यामागे कोणताही वैज्ञानिक आधार नाही.
याचा उपयोग पालकांच्या भावनांशी खेळत पैसे कमावण्यासाठी केला जातो.
✍️ डॉ विजय रणदिवे
May be an image of 1 person, child, studying, children's toy and text
All reaction

टिप्पण्या

टिप्पणी पोस्ट करा

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

ब्रेनवॉश

-
इमेज
त्या दिवशी बाजारात अचानक एक ओळखीची महिला समोर आली. मी ज्या अध्यात्मिक संस्थेत सत्संगाला जायचो तिथं ती माझ्यासोबतच सेवा द्यायला यायची. पांढरी शुभ्र साडी (त्या सत्संगातला ड्रेसकोड ) नेसूनच ती होती. आमची नजरानजर झाली परंतु तिनं माझ्याकडे पाहून न पाहिल्यासारखं केलं. कारण मी आता सत्संगात जात नसल्याने आणि नास्तिकतेचा प्रचार करत असल्याने मला ते लोक पसंत करत नाहीत. माझा द्वेष करतात. मला समोर पाहताच ते अनकम्फर्टेबल होऊन जातात. मला आठवतं ती महिला त्या सत्संगात सेवा देणाऱ्या महिलांपैकी सर्वात जास्त समर्पित अनुयायी होती. माझ्यासारखंच तिनेही आपल्या करिअरची वाट लावून आपलं जीवन सत्संगासाठी समर्पित केलं होतं . मी तर बाहेर पडलो पण ती अजूनही तिथेच चिकटून आहे. तिला सिस्टर शिवानीसारखं व्हायचं होतं . खूप वर्षांनी ती दिसली. पेहराव नेहमीसारखाच होता. पण चेहऱ्यावर अत्यंत उद्विग्न अन चिंताग्रस्त भाव. एखाद्या गंभीर मानसिक आजाराने ग्रस्त असल्यासारखा चेहरा झालेला होता. थकल्यासारखी खांदे पाडून ती रस्त्याच्या कडेकडेने चालत होती. मला तिची अवस्था दयनीय वाटली. असं असूनही मला पाहताच टाळण्याच्या कृतीतून तिचा अध्यात्मिक ...
अधिक वाचा
-
 नमस्ते दोस्तों,  मेरा नाम डॉक्टर विजय हैं और मैं एक नास्तिक (निरीश्वरवादी) हूँ. नास्तिक अर्थात ऐसा व्यक्ति जो ईश्वर ,अल्लाह, गॉड या किसी भी तरह की पारलौकिक शक्ति में विश्वास नहीं रखता।   लेकिन क्या मैं  शुरू से ही नास्तिक था ? नहीं , बिलकुल नहीं!  मैं बचपन से लेकर उम्र के पैंतीस साल तक बहुत ही धार्मिक और श्रद्धालु व्यक्ति था. मेरी ईश्वर के प्रति श्रद्धा और भक्ति अपार थी।  मेरी भक्ति एक आम इंसान की तरह केवल भौतिक मनोकामनाए पूरी करने के लिए नहीं थी, बल्कि ईश्वर का साक्षात्कार करके मोक्ष प्राप्त कर जीवन का कल्याण करने की तीव्र इच्छा से प्रेरित थी।  ईश्वर से मिलना, उनके दर्शन करना, और स्वयं को ईश्वर स्वरुप जानना यहीं मेरे जीवन का एकमात्र लक्ष्य बन चूका था।  इस परमलक्ष्य को प्राप्त करने के लिए मैं अपना जीवन समर्पित कर चूका था. लेकिन फिर ऐसा क्या हुआ जो आज मैं अपने आपको नास्तिक घोषित करता हूँ? इसी विषय पर आज मैं बात करनेवाला हूँ।   मेरी नास्तिकता ईश्वर से नाराजगी वाली नास्तिकता नहीं है. फिल्मों में आपने ऐसे किरदार देखे होंगे जो  किस...
अधिक वाचा

माझे मृत्युपत्र.

-
इमेज
एप्रिल 2021 मधे माझ्या आईचा मृत्यु झाला. मृत्यु गवर्नमेंटच्या को*विड वॉर्डात झाल्याने मृतदेह घरी घेऊन जाण्याची परवानगी नव्हती. थेट स्मशान घाटात तेही सरकारी वाहनातून मृतदेह सामूहिकरित्या नेल्या जात होते. एप्रिल महिन्यात मृत्यूचा तांडव सुरु होता.. स्मशानातही रांगा लागल्या होत्या. कोणतेही अंत्यविधी करण्याची परवानगी नव्हती. पण माणुसकीच्या नात्याने तिथले कर्मचारी मृतदेहाला स्पर्श करु न देता जवळच्या दोन कुटुंबियांना पुष्प वगैरे अर्पण करुन अग्नी देण्याची मुभा देत होते. त्याआधी तर कित्येक मृतदेह सरकारी यंत्रणेमार्फतच दहन करण्यात आले होते. कुटुंबियांना अंतिम दर्शनसुद्धा घेता आले नाहीत. त्या अवधीत मरण पावलेल्या लोकांना कोणतेही पारंपारिक विधी शास्त्रोक्त पद्धतीने उरकता आले नाहीत. तिथून अकरा महिन्यांनी माझ्या भावाने अक्करमास वगैरे विधी पुरोहिताकडून करुन घेतलेत. मी त्यात प्रत्यक्ष सहभाग घेतला नाही. परंतु आपल्या आईप्रति आदर आणि भाऊ बहिणीचं मन ठेवण्यासाठी म्हणून थोडा वेळ त्यांच्यात शामिल झालो. तिथंही बोलावण्यात आलेले दोन्ही पुरोहित पूजेच्या मधातच ब्रेक घेऊन परधर्मद्वेषयुक्त चर्चा उकरून काढत होते अन आ...
अधिक वाचा